Youri Witmer – Herbivoren op steeneik

Universiteit Leiden – Hortus botanicus

De afgelopen jaren zagen we opwarming van de aarde versnellen en weersextremen toenemen. Nederland krijgt steeds meer te maken met extreme droogte wat een voorbode kan zijn voor een transitie naar een mediterraans klimaat en waardoor inheemse soorten onder druk staan. In een natuurlijke situatie zou de ecologie met het klimaat mee migreren, echter overstijgt de snelheid van hedendaagse klimaatverandering de capaciteit van veel boomsoorten om hierin mee te bewegen.

Om biodiversiteit in Europa en Nederland te behouden, zou geassisteerde migratie hier een oplossing voor kunnen zijn. De Zuid-Europese steeneik (Quercus ilex) is voor Nederland een interessante soort vanwege de weerbaarheid tegen droogte en de belangrijke ecologische rol. Aangezien het introduceren van exoten risico’s met zich meebrengt en er weinig bekend was over de ecologische interacties van de steeneik in Nederland, hebben wij onderzocht welke invertebraten aangetroffen konden worden op de steeneik in Leiden en Noordwijk aan Zee.

Tijdens ons onderzoek hebben we in totaal 83 soorten invertebraten aangetroffen op de steeneik. Onder het aantal herbivoren vonden we een relatief hoog aantal generalisten en enkele specialisten. Onder deze specialisten zaten 3 soorten bladluizen die niet eerder in Nederland waren waargenomen. Deze soorten zijn afkomstig uit Zuid-Europa en hebben we via DNA-analyse kunnen identificeren. Onze resultaten laten zien dat de steeneik relatief snel integreert in het Nederlandse ecosysteem en hierbij ook de mogelijkheid biedt voor insecten uit Zuid-Europa om zich hier te vestigen.